Η AI «βλέπει» το έμφραγμα πριν χτυπήσει: Ο Στ. Καρακάνας μιλά για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην καρδιολογία

Η Τεχνητή Νοημοσύνη και η αξιοποίηση των μεγάλων δεδομένων εισέρχονται δυναμικά στην καθημερινή κλινική πράξη, μεταμορφώνοντας τον τρόπο με τον οποίο γίνεται η διάγνωση, παρακολουθείται και αντιμετωπίζεται η στεφανιαία νόσος.

Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα της επιστημονικής παρουσίασης του Βολιώτη επεμβατικού καρδιολόγου Στέργιου Καρακάνα, ο οποίος ανέλυσε τις σύγχρονες εφαρμογές της AI στην καρδιολογία και τις δυνατότητες που ανοίγονται για την εξατομικευμένη ιατρική, σε συνέδριο Καρδιολογίας που έγινε πρόσφατα.

Ο κ. Καρακάνας, επεμβατικός καρδιολόγος και σήμερα Επιμελητής Β΄ στο Γενικό Νοσοκομείο Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης, με σημαντική εμπειρία στην επεμβατική καρδιολογία και ενεργό συμμετοχή στην Ομάδα Εργασίας Ψηφιακής Καρδιολογίας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, παρουσίασε τα νεότερα δεδομένα για την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στην πρόληψη και θεραπεία των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Σύμφωνα με τον ίδιο, η στεφανιαία νόσος αποτελεί ίσως το ιδανικό πεδίο εφαρμογής της AI, καθώς συγκεντρώνει τεράστιες ποσότητες πληροφοριών που προέρχονται από κλινικά δεδομένα, βιοδείκτες, ηλεκτροκαρδιογραφήματα, απεικονιστικές εξετάσεις, γενετικές αναλύσεις αλλά και φορητές συσκευές παρακολούθησης υγείας.

Γιατί χρειάζεται η Τεχνητή Νοημοσύνη

Όπως τόνισε ο κ. Καρακάνας, παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων δεκαετιών, η στεφανιαία νόσος εξακολουθεί να αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Η πρόγνωση των ασθενών και η επιλογή της κατάλληλης θεραπείας παραμένουν συχνά δύσκολες, ενώ τα διαθέσιμα ιατρικά δεδομένα αυξάνονται με εκθετικούς ρυθμούς.

Η ΤΝ έρχεται να καλύψει αυτό το κενό, καθώς μπορεί να αναγνωρίζει σύνθετα μοτίβα που δεν είναι εύκολα αντιληπτά από τον άνθρωπο, να συνδυάζει εκατοντάδες διαφορετικές παραμέτρους και να προβλέπει με μεγαλύτερη ακρίβεια τον μελλοντικό κίνδυνο κάθε ασθενούς.

Ο καρδιολόγος επισήμανε ότι τα παραδοσιακά εργαλεία εκτίμησης κινδύνου, βασίζονται σε περιορισμένο αριθμό μεταβλητών. Ωστόσο, η πραγματική βιολογία ενός ανθρώπου είναι πολύ πιο σύνθετη. Αυτό εξηγεί γιατί αρκετοί ασθενείς που χαρακτηρίζονται «χαμηλού κινδύνου» εμφανίζουν τελικά έμφραγμα, ενώ άλλοι με φαινομενικά σοβαρές βλάβες δεν παρουσιάζουν ποτέ καρδιακό επεισόδιο.

Η ΑΙ «διαβάζει» διαφορετικά

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα που παρουσιάστηκαν αφορά την ανάλυση του ηλεκτροκαρδιογραφήματος. Ο κ. Καρακάνας ανέφερε στον ΤΑΧΥΔΡΟΜΟ πως σύγχρονα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να εντοπίσουν ανεπαίσθητες μεταβολές στα ηλεκτρικά σήματα της καρδιάς, οι οποίες συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος τα επόμενα χρόνια, ακόμη και όταν το ηλεκτρογράφημα φαίνεται απολύτως φυσιολογικό στον καρδιολόγο.

Όπως εξήγησε, το ζήτημα δεν είναι ότι ο γιατρός δεν είναι επαρκώς εκπαιδευμένος, αλλά ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος αδυνατεί να επεξεργαστεί ταυτόχρονα το πλήθος των πληροφοριών που μπορεί να αναλύσει ένας αλγόριθμος.

Μέσω της ανάλυσης εκατομμυρίων γενετικών παραλλαγών, η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να εντοπίσει άτομα που έχουν αυξημένο κληρονομικό κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου, ακόμη κι αν οι κλασικοί παράγοντες κινδύνου δεν δείχνουν κάτι ανησυχητικό. Ουσιαστικά, όπως ανέφερε ο ομιλητής, η γενετική πληροφορία επιτρέπει την έγκαιρη παρέμβαση πολλά χρόνια πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα.

Επανάσταση στις απεικονιστικές εξετάσεις

Ένα ακόμη πεδίο όπου η ΑΙ φέρνει σημαντικές αλλαγές είναι η καρδιαγγειακή απεικόνιση. Σύγχρονα συστήματα μπορούν να αναλύουν αυτόματα αξονικές στεφανιογραφίες, να αναγνωρίζουν τις λεγόμενες «ευάλωτες πλάκες» που κινδυνεύουν να σπάσουν και να προκαλέσουν έμφραγμα, ακόμη και όταν δεν προκαλούν σοβαρή στένωση των αγγείων.

Στο πλαίσιο αυτό ο Βολιώτης γιατρός υπογράμμισε ότι η δυνατότητα αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς περίπου οι μισοί ασθενείς που υφίστανται έμφραγμα δεν παρουσιάζουν προηγουμένως σοβαρές στενώσεις στις στεφανιαίες αρτηρίες. Παράλληλα, νέες τεχνολογίες AI επιτρέπουν τη βελτίωση της ποιότητας των εικόνων με σημαντικά χαμηλότερη δόση ακτινοβολίας για τον ασθενή.

Καλύτερες θεραπευτικές αποφάσεις

Στην παρουσίαση της μελέτης στο συνέδριο ο γιατρός εστίασε επίσης στην εξατομίκευση της θεραπείας. Σήμερα, οι γιατροί καλούνται συχνά να αποφασίσουν αν ένας ασθενής θα αντιμετωπιστεί με αγγειοπλαστική, με χειρουργική επέμβαση bypass ή με φαρμακευτική αγωγή.

Σύμφωνα με τον κ. Καρακάνα, τα νέα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να επεξεργάζονται χιλιάδες δεδομένα από παρόμοιους ασθενείς και να προσφέρουν πρόσθετη υποστήριξη στη λήψη αποφάσεων. Παράλληλα, βοηθούν στον καθορισμό της διάρκειας της αντιαιμοπεταλιακής αγωγής μετά από εμφύτευση stent, υπολογίζοντας ταυτόχρονα τον κίνδυνο θρόμβωσης και αιμορραγίας για κάθε ασθενή ξεχωριστά.

Η καρδιολογία βγαίνει από το νοσοκομείο

Ένα από τα πλέον καινοτόμα στοιχεία αφορά τη χρήση φορητών συσκευών, όπως τα smartwatches και τα patches συνεχούς καταγραφής ηλεκτροκαρδιογραφήματος. Η AI μπορεί να παρακολουθεί συνεχώς τον ασθενή, να εντοπίζει αρρυθμίες ή άλλα επικίνδυνα ευρήματα και να ειδοποιεί εγκαίρως τον ίδιο και τον γιατρό του. Παράλληλα, η εξ αποστάσεως παρακολούθηση μπορεί να προβλέπει την επιδείνωση της καρδιακής ανεπάρκειας αρκετές ημέρες πριν χρειαστεί νοσηλεία, δίνοντας πολύτιμο χρόνο για θεραπευτική παρέμβαση.

«Δεν αντικαθιστά τον καρδιολόγο»

Παρά τον ενθουσιασμό για τις νέες δυνατότητες, ο Στέργιος Καρακάνας είναι σαφής ως προς τους περιορισμούς της τεχνολογίας. Όπως υπογράμμισε, η ΤΝ δεν αποτελεί υποκατάστατο της κλινικής κρίσης. Οι αλγόριθμοι συχνά λειτουργούν ως «μαύρα κουτιά», χωρίς να εξηγούν πλήρως τον τρόπο με τον οποίο καταλήγουν στα συμπεράσματά τους, ενώ μπορεί να επηρεάζονται από αδυναμίες των δεδομένων στα οποία έχουν εκπαιδευτεί.

Η AI δεν αποτελεί πλέον μια τεχνολογία του μέλλοντος αλλά ένα εργαλείο του παρόντος. Δεν αντικαθιστά τον γιατρό, αλλά του προσφέρει πληροφορίες που μέχρι σήμερα ήταν αδύνατο να αξιοποιηθούν, βελτιώνοντας τη διάγνωση, την πρόληψη και την εξατομίκευση της θεραπείας. Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε ο Βολιώτης καρδιολόγος, «ο καλύτερος καρδιολόγος δεν είναι αυτός που αντιστέκεται στην τεχνητή νοημοσύνη, αλλά αυτός που μαθαίνει να τη χρησιμοποιεί σωστά».

Επιστημονικές δημοσιεύσεις

Ο Στέργιος (Αστέριος) Καρακάνας γεννήθηκε στον Βόλο και ανήκει στη νέα γενιά των Ελλήνων επεμβατικών καρδιολόγων με σημαντική διεθνή εμπειρία. Είναι γιος του Γιάννη Καρακάνα, πρώην δημοτικού συμβούλου Βόλου, συνταξιούχου φαρμακοποιού σήμερα. Είναι απόφοιτος της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και κάτοχος μεταπτυχιακού διπλώματος στην Κλινική Φαρμακολογία. Ειδικεύτηκε στην Καρδιολογία στο Γενικό Νοσοκομείο Παπαγεωργίου, ενώ εργάστηκε ως επεμβατικός καρδιολόγος στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο CHU Helora στο Μονς του Βελγίου. Από τον Δεκέμβριο του 2025 υπηρετεί ως Επιμελητής Β΄ – Επεμβατικός Καρδιολόγος στο Γ.Ν. Παπαγεωργίου Θεσσαλονίκης. Διαθέτει πολυετή εμπειρία σε στεφανιογραφίες, αγγειοπλαστικές και σύνθετες επεμβάσεις στεφανιαίων αγγείων, ενώ συμμετέχει ενεργά σε επιστημονικές δημοσιεύσεις και ερευνητικά προγράμματα. Παράλληλα, είναι μέλος της Ομάδας Εργασίας Ψηφιακής Καρδιολογίας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στις εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης στην καρδιαγγειακή ιατρική.

Πηγή: taxydromos.gr