«Αλπικό διαζύγιο»: Νέα επικίνδυνη «μόδα» η εγκατάλειψη συντρόφων στο βουνό
Σύμφωνα με το CNNi, ο όρος χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια κατάσταση κατά τη διάρκεια πεζοπορίας ή άλλης υπαίθριας δραστηριότητας, όπου ο ένας σύντροφος, συνήθως ο άνδρας, εγκαταλείπει τον άλλον – που είναι συχνά λιγότερο έμπειρος και πιο ευάλωτος – σε ένα απομονωμένο και δυνητικά επικίνδυνο περιβάλλον.
Η συζήτηση γύρω από τι θέμα ενισχύθηκε μετά από ένα περιστατικό που σημειώθηκε νωρίτερα φέτος στην Αυστρία. Ένας ορειβάτης καταδικάστηκε για ανθρωποκτονία από αμέλεια και έλαβε ποινή με αναστολή, αφού άφησε τη σύντροφό του μόνη στο βουνό Grossglockner, το ψηλότερο της χώρας, υποστηρίζοντας ότι πήγε να ζητήσει βοήθεια.
Εκείνη πέθανε από υποθερμία.
Οι εισαγγελείς κατηγόρησαν τον άνδρα ότι δεν απαντούσε στις κλήσεις των διασωστών, παρότι είχε σήμα στο κινητό, και ότι δεν έστειλε εγκαίρως σήμα κινδύνου.
Κατά τη διάρκεια της δίκης, πρώην σύντροφός του κατέθεσε ότι την είχε επίσης εγκαταλείψει στο ίδιο βουνό το 2023 επειδή τη θεωρούσε «πολύ αργή».
Όπως είπε, εκνευριζόταν όταν εκείνη δυσκολευόταν στην πεζοπορία.
Παράλληλα με τη δίκη, γυναίκες άρχισαν να μοιράζονται τις δικές τους εμπειρίες στο διαδίκτυο.
«POV: πας για πεζοπορία μαζί του στο βουνό, αλλά σε αφήνει μόνη σου και συνειδητοποιείς ότι δεν σε συμπαθούσε ποτέ», έγραψε μία χρήστης σε βίντεο στο TikTok που συγκέντρωσε σχεδόν 5 εκατομμύρια προβολές.
Σε άλλη ανάρτηση, μια γυναίκα δημοσίευσε βίντεο από πεζοπορία στη σκωτσέζικη ύπαιθρο, γράφοντας:
«Προσπαθώ να απολαύσω το ταξίδι μου ενώ ο τύπος με τον οποίο είχα κάτι ήταν χιλιόμετρα μπροστά μου».
Ο όρος «alpine divorce» εμφανίστηκε ήδη από το 1893 σε διήγημα του συγγραφέα Ρόμπερτ Μπαρ, όπου ένας σύζυγος σχεδιάζει να σκοτώσει τη γυναίκα του στις ελβετικές Άλπεις. Δεν αποτελεί νομικό ή επίσημο όρο, ωστόσο, σύμφωνα με ειδικούς, περιγράφει αναγνωρίσιμα μοτίβα συμπεριφοράς.
Η ψυχολόγος συμπεριφοράς και σύμβουλος σχέσεων Τζο Χέμινγκς εξηγεί ότι οι δράστες συχνά έχουν «αποφευκτικό» στυλ προσκόλλησης – απομακρύνονται συναισθηματικά και σωματικά υπό πίεση αντί να αντιμετωπίζουν τα προβλήματα.
«Συχνά τους λείπει η ενσυναίσθηση και αποφεύγουν τη σύγκρουση, προτιμώντας να αποχωρούν», λέει.
«Βλέπω συχνά τέτοια συμπεριφορά: ένας σύντροφος, συνήθως άνδρας, που αποσύρεται όταν πιέζεται ή ακόμα και εγκαταλείπει πλήρως την προσπάθεια επικοινωνίας».
Αν και το «αλπικό διαζύγιο» δεν είναι συχνό φαινόμενο, η Χέμινγκς πιστεύει ότι η βασική του ιδέα είναι γνώριμη σε πολλές γυναίκες: η συναισθηματική απομάκρυνση ή εγκατάλειψη μέσα σε μια σχέση.
Ωστόσο, στο βουνό, αυτή η συμπεριφορά γίνεται πιο επικίνδυνη. Το περιβάλλον δημιουργεί μια άμεση ιεραρχία: ποιος ηγείται, ποιος καθορίζει τον ρυθμό, ποιος παίρνει αποφάσεις.
«Το να περπατάς μπροστά και να αρνείσαι να προσαρμοστείς μπορεί να είναι ένας τρόπος επιβολής ελέγχου», σημειώνει.
«Έπρεπε να βρω βοήθεια»
Ο όρος δεν αφορά μόνο ερωτικές σχέσεις – μπορεί να περιγράψει και περιπτώσεις όπου γυναίκες εγκαταλείπονται από άνδρες που εμπιστεύονταν, όπως φίλους ή συγγενείς.
Η Laurie Singer από την Καλιφόρνια βίωσε κάτι τέτοιο το 2016, όταν ξεκίνησε μια πολυήμερη πεζοπορία στο μονοπάτι John Muir Trail μαζί με έναν φίλο της.
Παρά την εμπειρία του, εκείνος δεν προσαρμόστηκε όταν η Singer άρχισε να εμφανίζει συμπτώματα ασθένειας υψομέτρου. Συνέχισε να προχωρά μπροστά, αφήνοντάς τη να τον ακολουθεί με δυσκολία.
«Έφευγε μπροστά και δεν μπορούσα να τον προλάβω», είπε. «Μια νύχτα, ήταν τόσο μακριά που φοβήθηκα πολύ. Φώναζα το όνομά του και δεν απαντούσε».
Όταν τελικά τον έφτασε, εκείνος της είπε ότι «τη δοκίμαζε» για να δει αν θα τα καταφέρει.
Τις επόμενες ημέρες, η κατάσταση επιδεινώθηκε: δεν υπήρχε αρκετό φαγητό, καθώς ο φίλος της είχε σκοπό να χάσει βάρος και δεν της το είχε πει. Η ίδια εξαντλήθηκε, φτάνοντας στο σημείο να μην μπορεί σχεδόν να περπατήσει.
Τελικά, της πρότεινε να χωρίσουν: εκείνη να επιστρέψει μόνη για βοήθεια, ενώ αυτός να συνεχίσει τη διαδρομή. Της έδωσε μόνο μια ενεργειακή μπάρα – και μάλιστα της φόρτωσε και τα σκουπίδια του για να ελαφρύνει.
Μόνη στο μονοπάτι, με σοβαρά προβλήματα υγείας (συμπεριλαμβανομένου εγκεφαλικού οιδήματος), κινδύνεψε σοβαρά.
«Το μόνο που σκεφτόμουν ήταν ότι δεν ήθελα να πεθάνω μόνη», είπε.
Μετά από περίπου 13 χιλιόμετρα, συνάντησε άλλους πεζοπόρους που τη βοήθησαν με τροφή και οδηγίες. Τελικά κατάφερε να επιστρέψει σε ασφαλές σημείο, όμως η ανάρρωσή της κράτησε εβδομάδες.
Αναλογιζόμενη την εμπειρία της, λέει:
«Νόμιζα ότι μπορούσα να τον εμπιστευτώ… αλλά τελικά δεν τον ήξερα καν».
Τα κίνητρα πίσω από το «αλπικό διαζύγιο»
Τα κίνητρα πίσω από το «αλπικό διαζύγιο» ποικίλλουν – από προσχεδιασμένη κακόβουλη πρόθεση έως παρορμητική αντίδραση.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, σύμφωνα με ειδικούς, πρόκειται για στιγμιαία εγκατάλειψη που οφείλεται σε εκνευρισμό, ανάγκη ελέγχου και έλλειψη ενσυναίσθησης.
Η συμβουλή της Singer είναι ξεκάθαρη:
«Όσο καλά κι αν νομίζεις ότι γνωρίζεις κάποιον, πρέπει πάντα να μπορείς να βασίζεσαι στον εαυτό σου».
