Tι θέλουν οι Τούρκοι σε μια περιοχή, έστω και σε διεθνή ύδατα, που βρίσκεται ανάμεσα στο τελευταίο νησί των Κυκλάδων και το πρώτο των Δωδεκανήσων;
Αν και ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή κυριαρχεί στα δελτία ειδήσεων και στο διαδίκτυο τις δύο τελευταίες εβδομάδες έχουμε εξελίξεις στο “θαλάσσιο σπίτι” μας που φαίνεται να διαφεύγουν της προσοχής μας. Η Τουρκία επιχειρεί να παγιώσει κάποιες καταστάσεις στο Αιγαίο, να δημιουργήσει τετελεσμένα ή ενδεχομένως και να στήσει ένα σκηνικό έντασης.
Στις 6 Μαρτίου, είχαμε από την τουρκική πλευρά παρενόχληση μέσω ασυρμάτου (λεκτική παρενόχληση) του πλοίου «Ocean Connector» που εκτελεί εργασίες πόντισης καλωδίου οπτικών ινών στα διεθνή ύδατα μεταξύ Αμοργού και Αστυπάλαιας. Οι τουρκικές Αρχές ζήτησαν από το πλοίο να διακόψει τις εργασίες και να αποχωρήσει όμως το «Ocean Connector» αγνόησε την πρόκληση και συνέχισε κανονικά, υπό τη διακριτική παρουσία φρεγάτας του ελληνικού πολεμικού ναυτικού.
Δύο μήνες πριν (2 Ιανουαρίου 2026), οι τούρκοι είχαν παρενοχλήσει πάλι μέσω ασυρμάτου το πλοίο «Ocean Link» που εκτελούσε εκείνη την περίοδο τις εργασίες πόντισης μεταξύ Αμοργού και Αστυπάλαιας, στην καρδιά του Αιγαίου, υποστηρίζοντας ότι βρίσκεται σε «περιοχή τουρκικής δικαιοδοσίας».
Για τις εργασίες αυτές, και στις δύο περιπτώσεις, είχε εκδοθεί NAVTEX από το σταθμό Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού. Γιατί όμως οι τουρκικές Αρχές προχωρούν σε λεκτικές παρενοχλήσεις και τι θέλουν σε μία περιοχή, έστω και σε διεθνή ύδατα, που βρίσκεται ανάμεσα στο τελευταίο νησί των Κυκλάδων και το πρώτο των Δωδεκανήσων;
Πρόκειται για περιοχή ανατολικά του 25ου μεσημβρινού, όπου η Άγκυρα επικαλείται το αφήγημα περί “Γαλάζιας Πατρίδας”, υποστηρίζονται έωλα ότι έχει αποκλειστική δικαιοδοσία αδειοδότησης για τέτοιες εργασίες. Στο Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχέδιο της Τουρκίας, η περιοχή μεταξύ Αμοργού και Αστυπάλαιας (διεθνή ύδατα) έχει χαρακτηριστεί ως ζώνη επιστημονικών / σεισμικών έρευνων.
Έργο προτεραιότητας
Η πόντιση του καλωδίου οπτικών ινών στην περιοχή μεταξύ Αμοργού και Αστυπάλαιας, αποτελεί τμήμα ενός μεγάλου έργου διασύνδεσης οπτικών ινών, του SEA-SPINE που προβλέπει 7 υποθαλάσσιες ζεύξεις συνολικού μήκους περίπου 560 χλμ. Πρόκειται για έργο προτεραιότητας για την ΕΕ και χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκούς πόρους.
Το SEA-SPINE αφορά 11 ελληνικά νησιά: την Αμοργό, την Αστυπάλαια, τη Σίφνο, τη Φολέγανδρο, την Εύβοια, τη Σκύρο, τη Θάσο, την Κω, τη Χίο, τη Λέσβο και τη Λήμνο. Από το Υπουργείο Εξωτερικών έχει εγκριθεί από 19 Δεκεμβρίου 2024, η διενέργεια εργασιών στο θαλάσσιο χώρο για την πόντιση καλωδίων οπτικών ινών, με τη χρήση 5 πλοίων, για το χρονικό διάστημα 28/11/2025 – 24/09/2026 και για τις θαλάσσιες ζεύξεις: Κύμης – Σκύρου, Αμοργού – Αστυπάλαιας, Αστυπάλαιας – Κω, Σίφνου – Φολεγάνδρου, Χίου – Λέσβου, Λήμνου – Θάσου και Εύβοιας – Χίου.
Το Sea-Spine είναι ένα στρατηγικής σημασίας έργο. Η χρήση της οπτικής ίνας έχει ωφέλη τόσο σε επίπεδο οικονομίας (τουρισμός, τηλε-εργασία, δημόσια διοίκηση), εκπαίδευσης (σχολεία, επαγγελματική κατάρτιση) όσο και σε υπηρεσίες τηλεϊατρικής στα νησιά.
Βulling σε Αιγαίο / Αν Μεσόγειο
Η εν λόγω παρενόχληση εκ μέρους των Τούρκων δεν είναι η μοναδική περίπτωση. Η υπόθεση του GSI (Great Sea Interconnector), δηλαδή του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, με το περιστατικό της Κάσου (παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων) φέρνει την Ελλάδα αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο καταβολής αποζημίωσης στην γαλλική εταιρία που έχει αναλάβει το έργο.
Στην περίπτωση του GSI, η τουρκική πλευρά χαρακτηρίζει το εν λόγω έργο ως οικονομικά και τεχνικά μη βιώσιμο, καθώς περιλαμβάνει μεγάλα βάθη που φτάνουν τα 3000 μέτρα. Όμως στην πραγματικότητα, φαίνεται πως η Τουρκία επιχειρεί να βάλει στο παιχνίδι των καλωδίων και το κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου. Αυτό καταμαρτυρούν τόσο οι διαρκείς δηλώσεις του Τουφάν Ερχιουρμάν, ηγέτη του ψευδοκράτους, όσο και ο χάρτης του τουρκικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού που δημοσιεύτηκε τον Απρίλιο του 2025. Ο Ερχιουρμάν προωθεί τη διασύνδεση Ισραήλ – Ευρώπης μέσω Τουρκίας και Κατεχομένων. Αν όλα αυτά συμβαίνουν σε καιρούς “ήρεμων νερών”, τι θα συμβεί όταν πιάσουν οι “φουρτούνες”; Θα μας σώσει η Chevron;
* Η κ. Ελπίδα Τσαμπουράκη είναι γεωπόνος – περιβαλλοντολόγος MSc – Μεταπτυχιακό στην ανάλυση της ανθρώπινης δραστηριότητας στο περιβάλλον.
