Θύελλα για τις παραστατικές τέχνες στην Ελλάδα: Τι συμβαίνει, γιατί αντιδρούν τα ΑΕΙ και παρόμοιες διεθνείς εμπειρίες
Η πανηγυρική ανακοίνωση για την ίδρυση Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών έχει πυροδοτήσει έντονες αντιδράσεις στα ΑΕΙ, με κοσμήτορες και προέδρους τμημάτων να μιλούν για υποτίμηση του έργου τους. Παράλληλα υπάρχουν παραδείγματα διεθνώς για το πώς άλλες χώρες διαχειρίστηκαν αντίστοιχα θέματα
Η κυβέρνηση έχει προχωρήσει στη νομοθέτηση και ίδρυση της πρώτης δημόσιας Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών (ΑΣΠΤ) στην Ελλάδα, που θα λειτουργήσει ως πανεπιστημιακό ίδρυμα ανώτατης εκπαίδευσης για το θέατρο, τον χορό και τη μουσική, με πλήρη ακαδημαϊκή διαδρομή από προπτυχιακό έως διδακτορικό.
Το νομοσχέδιο δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ και προβλέπει ρητά την ίδρυση και λειτουργία της ΑΣΠΤ ως αυτοδιοικούμενου δημόσιου ΑΕΙ, με ειδικές εξετάσεις εισαγωγής και οργάνωση σπουδών βάσει του πλαισίου ΕCTS.
Το πρόβλημα από την πλευρά των πανεπιστημίων
Κοσμήτορες και Πρόεδροι Τμημάτων Παραστατικών Τεχνών αντιδρούν έντονα γιατί θεωρούν ότι η δήλωση του Πρωθυπουργού περί «πρώτης σοβαρής πανεπιστημιακής υπόστασης» υποτιμά το πολύχρονο έργο των υφιστάμενων δημόσιων ΑΕΙ, που για δεκαετίες έχουν προσφέρει αναγνωρισμένες σπουδές, έρευνα και διεθνή παρουσία στις παραστατικές τέχνες.
Επισημαίνουν ότι η κυβέρνηση πρέπει να στηρίξει τον χώρο με σεβασμό, διάλογο και ρεαλιστικό σχεδιασμό, όχι με γενικές αναφορές που δημιουργούν εντάσεις.
Επιπλέον, υπάρχουν καλλιτέχνες και φορείς του χώρου που έχουν επισημάνει μέσω ανοιχτών επιστολών ακανθώδη σημεία του σχεδίου νόμου, όπως το πώς συνδέονται οι νέες πανεπιστημιακές μονάδες με τις ιστορικές σχολές δραματικής τέχνης και η έλλειψη ορισμένων ειδικοτήτων (π.χ. σκηνογραφία, θεατρική γραφή) στις προβλεπόμενες δομές.
Το πρόβλημα από την πλευρά της κυβέρνησης
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η ΑΣΠΤ καλύπτει ένα χρονίζον κενό στη θεσμική αναγνώριση των παραστατικών τεχνών σε επίπεδο ανώτατης εκπαίδευσης και παρέχει ενιαίο πλαίσιο σπουδών, ενισχύοντας την πανεπιστημιακή υπόσταση, την έρευνα και την επαγγελματική προοπτική για νέους δημιουργούς.
Οι αρμόδιοι υπουργοί τονίζουν ότι πρόκειται για ουσιαστική μεταρρύθμιση που ανταποκρίνεται σε δεκαετή αιτήματα του χώρου και θα ξεκινήσει πλήρη λειτουργία από το ακαδημαϊκό έτος 2027‑28.
Διεθνείς πρακτικές και παραδείγματα
Σε άλλες χώρες, η ενσωμάτωση των παραστατικών τεχνών στην ανώτατη εκπαίδευση έχει επίσης δημιουργήσει συζητήσεις.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο λειτουργούσαν ιδρύματα όπως το Conservatoire for Dance and Drama, που συγκέντρωνε εξειδικευμένες σχολές χορού και θεάτρου σε έναν ενιαίο φορέα, ενώ πολλά από αυτά τα ιδρύματα έχουν εξελιχθεί σε ανεξάρτητα ιδρύματα ή συνεργασίες με πανεπιστήμια.
Επιπλέον, μεγάλες σχολές performing arts έχουν αντιμετωπίσει προκλήσεις χρηματοδότησης σε περιβάλλοντα όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου, για παράδειγμα, η Bristol Old Vic Theatre School ανακοίνωσε τη διακοπή ορισμένων πανεπιστημιακών προγραμμάτων λόγω οικονομικών πιέσεων στο εκπαιδευτικό σύστημα, ενώ η χρηματοδότηση των καλλιτεχνικών σχολών έχει καταγραφεί ότι μειώνεται με αποτέλεσμα να απειλούνται ευκαιρίες για φοιτητές από λιγότερο προνομιούχα κοινωνικά στρώματα.
► Διαβάστε επίσης: Θύελλα αντιδράσεων στα ΑΕΙ μετά τις δηλώσεις του Πρωθυπουργού για τις παραστατικές τέχνες
Αυτά τα παραδείγματα δείχνουν ότι και αλλού η ενσωμάτωση των παραστατικών τεχνών στο τριτοβάθμιο σύστημα συνοδεύεται από εντάσεις σχετικά με το εύρος των σπουδών, τη χρηματοδότηση και την πρόσβαση σε ίσες ευκαιρίες – ζητήματα που μοιάζουν και πρέπει να απασχολούν και την ελληνική συζήτηση για την ΑΣΠΤ.
