Ο ΟΠΑΠ δεν έγινε Allwyn από τη μια μέρα στην άλλη, ούτε η αλλαγή αυτή αποτελεί ένα απλό εταιρικο rebranding. Η μετονομασία και η πλήρης ενσωμάτωσή του σε έναν διεθνή όμιλο είναι το τελικό αποτέλεσμα μιας σειράς πολιτικών αποφάσεων, οικονομικών πιέσεων και στρατηγικών επιλογών που ελήφθησαν σε βάθος δεκαετιών. Πρόκειται για μια ιστορία που αποτυπώνει με ακρίβεια τον τρόπο με τον οποίο το ελληνικό κράτος διαχειρίστηκε τα πιο κερδοφόρα περιουσιακά του στοιχεία σε συνθήκες κρίσης και εξωτερικής επιτήρησης.
Ο Οργανισμός Προγνωστικών Αγώνων Ποδοσφαίρου ιδρύεται το 1958 ως αυστηρά κρατικός φορέας. Σε μια μεταπολεμική Ελλάδα με περιορισμένες πηγές δημόσιων εσόδων, ο ελεγχόμενος τζόγος θεωρείται εργαλείο άντλησης πόρων χωρίς άμεση φορολογική επιβάρυνση. Το ΠΡΟΠΟ λειτουργεί όχι μόνο ως παιχνίδι, αλλά ως μηχανισμός αναδιανομής, καθώς τα έσοδα κατευθύνονται στον αθλητισμό. Για δεκαετίες, το μοντέλο αυτό θεωρείται επιτυχημένο. Ο ΟΠΑΠ είναι μονοπώλιο, κοινωνικά αποδεκτό και πολιτικά «αθώο».
Η πρώτη ουσιαστική μεταβολή έρχεται τη δεκαετία του 1990, όταν η Ελλάδα εντάσσεται πιο βαθιά στη λογική της απελευθέρωσης των αγορών. Τα νέα παιχνίδια, ΛΟΤΤΟ και ΤΖΟΚΕΡ, αυξάνουν θεαματικά τα έσοδα και μετατρέπουν τον ΟΠΑΠ σε έναν οικονομικό γίγαντα. Το 2001, με την εισαγωγή στο Χρηματιστήριο Αθηνών, ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο. Το κράτος παραμένει βασικός μέτοχος, αλλά πλέον συνυπάρχει με ιδιώτες επενδυτές. Η κίνηση παρουσιάζεται ως «εκσυγχρονισμός», στην πράξη όμως αποτελεί το πρώτο βήμα απομάκρυνσης από τον πλήρη δημόσιο έλεγχο.
Η κρίσιμη καμπή έρχεται μετά το 2010. Η δημοσιονομική κατάρρευση της χώρας και η επιβολή των μνημονίων μετατρέπουν τις ιδιωτικοποιήσεις από επιλογή σε υποχρέωση. Ο ΟΠΑΠ βρίσκεται ψηλά στη λίστα του ΤΑΙΠΕΔ καθώς είναι κερδοφόρος, ώριμος και ελκυστικός για επενδυτές. Παρά τις αντιδράσεις και τις προειδοποιήσεις για απώλεια μελλοντικών εσόδων, η πολιτική απόφαση έχει ληφθεί και το κράτος αποχωρεί…
Το 2013, ο ΟΠΑΠ περνά στον έλεγχο της Emma Delta. Πίσω από το επενδυτικό σχήμα βρίσκεται ο τσεχικός όμιλος PPF, συμφερόντων του Πέτρ Κέλνερ, με βασικό επιχειρησιακό ρόλο τον Τζίρι Σμέιτς. Η συναλλαγή παρουσιάζεται ως επιτυχία αποκρατικοποίησης, όμως στην ουσία σηματοδοτεί τη μεταφορά ενός στρατηγικού μονοπωλίου σε ξένο ιδιωτικό έλεγχο, σε μια περίοδο που η διαπραγματευτική ισχύς του ελληνικού κράτους είναι εξαιρετικά περιορισμένη.
Από εκείνο το σημείο και μετά, ο ΟΠΑΠ παύει να λειτουργεί με λογική δημόσιου οργανισμού. Οι νέοι μέτοχοι κινούνται με καθαρά επενδυτικά κριτήρια. Ο εκσυγχρονισμός των πρακτορείων, η είσοδος στα VLTs, η επιθετική ανάπτυξη του online στοιχήματος και η αλλαγή της εταιρικής ταυτότητας δεν είναι απλώς επιχειρηματικές κινήσεις αλλά η αναδιάρθρωση ενός πρώην κρατικού μονοπωλίου ώστε να ενταχθεί ομαλά σε ένα διεθνές χαρτοφυλάκιο τυχερών παιχνιδιών. Παράλληλα, το ρυθμιστικό πλαίσιο προσαρμόζεται, συχνά εκ των υστέρων, στις νέες πραγματικότητες της αγοράς.
Σε αυτό το πλαίσιο ωριμάζει και η δημιουργία της Allwyn. Η Allwyn, κορυφαία πολυεθνική εταιρεία τυχερών παιχνιδιών και λοταριών, δημιουργήθηκε το 2021 μέσω της μετονομασίας του ομίλου SAZKA, ο οποίος ανήκει στον όμιλο KKCG του Karel Komarek. Με έδρα την Ελβετία, η εταιρεία επεκτάθηκε ραγδαία στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, αναλαμβάνοντας μεταξύ άλλων την Εθνική Λοταρία του Ηνωμένου Βασιλείου το 2024, ενώ το 2025-2026 ανακοινώθηκε η στρατηγική της συνένωση με τον ΟΠΑΠ. Η διαδικασία ολοκληρώνεται χωρίς τυμπανοκρουσίες, αλλά το αποτέλεσμα είναι σαφές καθώς ο ΟΠΑΠ ενσωματώνεται πλήρως σε έναν παγκόσμιο όμιλο, με αποφάσεις που λαμβάνονται εκτός ελληνικών συνόρων.
Η δημόσια συζήτηση περιορίζεται συχνά στο αν «αλλάζει όνομα» ή αν «χάνεται το brand». Στην πραγματικότητα, το κρίσιμο ερώτημα είναι άλλο: ποιος ελέγχει πλέον έναν από τους πιο κερδοφόρους μηχανισμούς παραγωγής εσόδων στην Ελλάδα και με ποια στρατηγική. Η απάντηση είναι ξεκάθαρη. Ο ΟΠΑΠ δεν λειτουργεί πια ως εθνικό εργαλείο πολιτικής ή ανάπτυξης, αλλά ως κομμάτι μιας πολυεθνικής στρατηγικής μεγιστοποίησης κέρδους σε μια παγκοσμιοποιημένη αγορά τζόγου.
Η μετάβαση αυτή δεν ήταν τυχαία ούτε αιφνίδια. Ήταν το αποτέλεσμα μιας αλυσίδας αποφάσεων που ξεκίνησαν πολύ πριν την κρίση και επιταχύνθηκαν από αυτήν. Για τους υποστηρικτές της, ήταν ο μόνος τρόπος να επιβιώσει ο ΟΠΑΠ σε έναν σκληρό διεθνή ανταγωνισμό. Για τους επικριτές της, ήταν μια ακόμη περίπτωση εκχώρησης στρατηγικής δημόσιας περιουσίας σε συνθήκες πίεσης.
Σε κάθε περίπτωση, η ιστορία του ΟΠΑΠ που έγινε Allwyn δεν είναι απλώς εταιρική. Είναι βαθιά πολιτική και οικονομική. Από το δελτίο του ΠΡΟΠΟ στο smartphone, από τον κρατικό έλεγχο στη διεθνή διοίκηση, ο ΟΠΑΠ αντικατοπτρίζει τη διαδρομή της ίδιας της χώρας, από την αυτάρκεια στην εξάρτηση και από τον προστατευτισμό στην παγκοσμιοποίηση. Και μαζί του, η Ελλάδα ακόμη ψάχνει ποιος κρατά το δελτίο και ποιος ορίζει το παιχνίδι….
Θέλετε να μένετε ενημερωμένοι για τις εξελίξεις της επικαιρότητας;
Διαβάστε όλα τα
τελευταία νέα από την Θεσσαλονίκη & την Ελλάδα, τη στιγμή που συμβαίνουν.
Σχετικά με τον αρθρογράφο Βασίλης Μασούρας
Από πολύ μικρή ηλικία, μου άρεσε να ρωτώ, να ερευνώ και να μαθαίνω. Η φιλομάθειά μου με οδήγησε αρχικά στο Παιδαγωγικό Δημοτικής Εκπαίδευσης και στη συνέχεια στη μεγάλη μου αγάπη, τη Δημοσιογραφία, την οποία σπούδασα στο Τμήμα Δημοσιογραφίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.
Στην πορεία μου έχω συνεργαστεί με το DION TV, το STAR Βορείου Ελλάδας, το Radio Thessaloniki 94,5 και με ειδησεογραφικές ιστοσελίδες, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα θεμάτων και συνεντεύξεων. Κάθε εμπειρία αποτελεί για μένα μια ευκαιρία να γνωρίσω νέους ανθρώπους, να ανακαλύψω διαφορετικές οπτικές και να εξελιχθώ τόσο επαγγελματικά όσο και προσωπικά.
Πιστεύω βαθιά ότι η δημοσιογραφία δεν είναι απλώς επάγγελμα, αλλά λειτούργημα. Γι’ αυτό προσεγγίζω κάθε ρεπορτάζ με εντιμότητα, ακρίβεια και υπευθυνότητα, επιδιώκοντας να παρέχω αξιόπιστη και αντικειμενική ενημέρωση. Η έρευνα, η συνέπεια και η διαρκής αναζήτηση της αλήθειας είναι οι αξίες που καθοδηγούν τη δουλειά μου.
Η δημοσιογραφία με γεμίζει επαγγελματικά και προσωπικά γιατί μου επιτρέπει να μετατρέπω την περιέργεια σε γνώση, τη γνώση σε ενημέρωση και την ενημέρωση σε δύναμη για κοινωνική αλλαγή. Πιστεύω πως η πραγματική ευτυχία βρίσκεται στο να παθιάζεσαι με αυτό που κάνεις και εγώ νιώθω τυχερός που μπορώ να το ζω καθημερινά μέσα από το επάγγελμά μου.
