Κοζάνη: «Η Ισότητα δεν είναι δεδομένη» – Το μήνυμα του Συμβουλευτικού Κέντρου για την Παγκόσμια Ημέρα για τα Δικαιώματα των Γυναικών
Η 8η Μαρτίου, η Παγκόσμια Ημέρα για τα Δικαιώματα των Γυναικών, αποτελεί κάθε χρόνο μια σημαντική υπενθύμιση των αγώνων που έχουν δώσει οι γυναίκες για ισότητα και δικαιοσύνη, αλλά και μια ευκαιρία προβληματισμού για τις ανισότητες που εξακολουθούν να υφίστανται σε παγκόσμιο επίπεδο.
Σύμφωνα με στοιχεία της UN Women για το 2026, καμία χώρα στον κόσμο δεν έχει καταφέρει μέχρι σήμερα να εξαλείψει πλήρως τα νομικά κενά ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών. Οι γυναίκες παγκοσμίως διαθέτουν μόλις το 64% των νομικών δικαιωμάτων που απολαμβάνουν οι άνδρες, ενώ σημαντικά εμπόδια εξακολουθούν να υφίστανται σε τομείς όπως η εργασία, η οικονομική ανεξαρτησία, η ασφάλεια, η οικογένεια, η ιδιοκτησία, η επιχειρηματικότητα και η συνταξιοδότηση. Με βάση τις σημερινές τάσεις, εκτιμάται ότι θα χρειαστούν περίπου 286 χρόνια για να καλυφθούν πλήρως τα κενά της νομικής προστασίας των γυναικών.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με πρόσφατη σύστασή του προς το Συμβούλιο ενόψει της 70ής Συνόδου της Επιτροπής του ΟΗΕ για τη Θέση των Γυναικών, επισημαίνει ότι οι προκλήσεις για την ισότητα παραμένουν πολυδιάστατες. Οι έμφυλες ανισότητες συχνά ενισχύονται από παράγοντες όπως ο ρατσισμός, η αναπηρία, το μεταναστευτικό καθεστώς, ο σεξουαλικός προσανατολισμός ή η ταυτότητα φύλου, δημιουργώντας σύνθετες μορφές διακρίσεων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η επιμονή της έμφυλης βίας, η οποία εξακολουθεί να εκδηλώνεται σε μορφές όπως η ενδοοικογενειακή, σεξουαλική, ψυχολογική και οικονομική κακοποίηση. Το φαινόμενο αυτό αναδεικνύει την ανάγκη για ισχυρούς θεσμούς προστασίας των θυμάτων, κατάλληλη εκπαίδευση των αρμόδιων αρχών και αποφυγή της δευτερογενούς θυματοποίησης.
Όπως υπογραμμίζει και η Διεθνής Αμνηστία, τα σεξουαλικά και αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών –όπως η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας, η σωματική αυτονομία και η ελεύθερη λήψη αποφάσεων– αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ισότητα, την αξιοπρέπεια και την ελευθερία τους.
Σύμφωνα με τον Δείκτη Ισότητας των Φύλων 2025 του European Institute for Gender Equality, η Ελλάδα παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια σταθερή πρόοδο στον τομέα της ισότητας των φύλων. Η συνολική βαθμολογία της χώρας έχει αυξηθεί σημαντικά από το 2015, ενώ ιδιαίτερη βελτίωση καταγράφεται στον τομέα της συμμετοχής των γυναικών σε θέσεις εξουσίας και λήψης αποφάσεων.
Θετικά είναι επίσης τα στοιχεία στον τομέα της εκπαίδευσης, όπου οι γυναίκες εμφανίζουν υψηλά ποσοστά ολοκλήρωσης τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Ενδεικτικό είναι ότι το 41% των αποφοίτων σε επιστημονικούς και τεχνολογικούς κλάδους (STEM) είναι γυναίκες, ποσοστό που συγκαταλέγεται στα υψηλότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παρά τη θετική αυτή πορεία, παραμένουν σημαντικές προκλήσεις. Η έμφυλη βία εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό κοινωνικό ζήτημα, ενώ τα έμφυλα στερεότυπα συνεχίζουν να επηρεάζουν την κατανομή της μη αμειβόμενης εργασίας και της φροντίδας στο οικογενειακό περιβάλλον, περιορίζοντας τη συμμετοχή των γυναικών στην οικονομική και δημόσια ζωή.
Σημαντικό ρόλο στην προώθηση της ισότητας και στην υποστήριξη των γυναικών διαδραματίζει το Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας, το οποίο συμμετέχει ενεργά στον σχεδιασμό πολιτικών και στην επιστημονική εποπτεία των δομών υποστήριξης του πανελλαδικού δικτύου για την πρόληψη και αντιμετώπιση της έμφυλης βίας.
Σε τοπικό επίπεδο, το Συμβουλευτικό Κέντρο Κοζάνης του ΚΕΘΙ παρέχει δωρεάν υπηρεσίες κοινωνικής, ψυχολογικής, νομικής και εργασιακής στήριξης σε γυναίκες που έχουν υποστεί βία ή πολλαπλές μορφές διακρίσεων. Οι υπηρεσίες περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, νομική υποστήριξη, σχεδιασμό πλάνου ασφάλειας, αξιολόγηση κινδύνου, καθώς και παραπομπή σε αρμόδιες αρχές και φορείς.
Η λειτουργία του κέντρου συγχρηματοδοτείται από την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο του προγράμματος «Δυτική Μακεδονία 2021–2027» και εντάσσεται σε ένα ευρύτερο δίκτυο δομών κοινωνικής προστασίας.
Η Παγκόσμια Ημέρα για τα Δικαιώματα των Γυναικών υπενθυμίζει ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει σημειωθεί, η ισότητα των φύλων δεν αποτελεί δεδομένο. Η προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών και η αντιμετώπιση των ανισοτήτων παραμένουν συλλογική ευθύνη της κοινωνίας, των θεσμών και της πολιτείας, με στόχο μια πιο δίκαιη και συμπεριληπτική κοινωνία.
