Συντάξεις: Ο πληθωρισμός «ροκανίζει» τις αυξήσεις – Μόλις 0,8% η πραγματική άνοδος από το 2019!

Ο πληθωρισμός “ροκανίζει” τις συντάξεις, με την πραγματική αύξηση σωρευτικά από το 2019 μέχρι σήμερα να υπολογίζεται μόλις στο 0,8%, σύμφωνα με τα στοιχεία μελέτης που πραγματοποίησαν η Cepal Hellas, η ΗΔΙΚΑ και το ΙΟΒΕ. Ο στόχος για αποκατάσταση του πραγματικού εισοδήματος των συνταξιούχων φαίνεται ότι αποτελεί μία πολύ μακρινή προοπτική, ενώ το χάσμα παραμένει αγεφύρωτο από την περίοδο των μνημονίων και το μακρινό 2011, όπου ψαλιδίστηκαν σε σημαντικό βαθμό οι συντάξεις, ως αποτέλεσμα των πιέσεων των δανειστών εκείνη τη δύσκολη περίοδο για την οικονομική κατάσταση της χώρας. 

Με δεδομένο ότι το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης επιμένει σθεναρά στην άρνησή του να ικανοποιηθεί σε βάθος χρόνου το πάγιο αίτημα εκατομμυρίων ασφαλισμένων, που δεν είναι άλλο από την επαναφορά της 13ης και 14ης σύνταξης που καταργήθηκαν το 2012, οι όποιες αυξήσεις έχουν σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, συμπεριλαμβανομένου και του έκτακτου επιδόματος του Νοεμβρίου, χαρακτηρίζονται “σταγόνα στον ωκεανό”, προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις από την ανεξέλεγκτη ακρίβεια. 

Το μεγαλύτερο πρόβλημα βιοπορισμού σήμερα αντιμετωπίζουν οι χαμηλοσυνταξιούχοι, που αποτελούν και το πλειοψηφικό κόμματι του κλάδου.

Όπως αναφέρει η έκθεση “ΗΛΙΟΣ” που δημοσιεύτηκε πριν από λίγους μήνες, κύρια σύνταξη κάτω των 1.000 ευρώ παίρνουν έξι στους δέκα συνταξιούχους, ενώ το 41,45% ξεπερνά το ποσό αυτό. Συγκεκριμένα, 283.359 συνταξιούχοι λαμβάνουν σύνταξη έως 500 ευρώ και 861.397 έχουν σύνταξη από 500 έως 1.000 ευρώ. Επίσης, 810.518 συνταξιούχοι λαμβάνουν σύνταξη άνω των 1.000 ευρώ μηνιαίως. 

Τα δεδομένα αυτά αποδεικνύουν ότι μία σημαντική μερίδα Ελλήνων πολίτων που βρίσκονται σε ηλικία πάνω από 60 ετών αντιμετωπίζει σοβαρό ζήτημα επιβίωσης, καθώς τα εισοδήματά τους δεν επαρκούν ούτε για τις καθημερινές υποχρεώσεις. Την ίδια ώρα, όλο και περισσότεροι είναι εκείνοι που επιλέγουν να συνεχίσουν να εργάζονται και μετά τη συνταξιοδότηση, με σκοπό να εξασφαλίσουν τα χρήματα που στερούνται ώστε να καταφέρουν τελικά να βγάλουν τον μήνα. 

Η μέση σύνταξη γήρατος αυξήθηκε κατά 0,8% 

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ, η μέση σύνταξη γήρατος αυξήθηκε σε πραγματικούς όρους μόλις κατά 0,8% την περίοδο 2019-2025. Η εξέλιξη αυτή απέχει σημαντικά από την πραγματική αύξηση του κατώτατου μισθού, η οποία ξεπέρασε το 30%, ενώ είναι οριακά καλύτερη από την πορεία του μέσου μισθού στον ιδιωτικό τομέα, ο οποίος υποχώρησε ελαφρώς σε πραγματικούς όρους κατά την ίδια περίοδο.

Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι οι αυξήσεις που χορηγήθηκαν στους συνταξιούχους τα τελευταία χρόνια συνέβαλαν κυρίως στη διατήρηση της αγοραστικής τους δύναμης και όχι σε ουσιαστική βελτίωση του βιοτικού τους επιπέδου.

Η περίοδος του υψηλού πληθωρισμού περιόρισε σημαντικά το πραγματικό όφελος των αυξήσεων, με αποτέλεσμα το διαθέσιμο εισόδημα των περισσότερων να παραμείνει ουσιαστικά στάσιμο. Είναι ενδεικτικό ότι η μεγαλύτερη ομάδα συνταξιούχων λαμβάνει σήμερα κύρια σύνταξη μεταξύ 1.000 και 1.500 ευρώ τον μήνα.

Παράλληλα, οι μελετητές καταγράφουν την έντονη δημογραφική γήρανση του συνταξιοδοτικού πληθυσμού, με την πλειοψηφική ομάδα να είναι αυτή των 71 έως 75 ετών, ενώ το ποσοστό των συνταξιούχων ηλικίας άνω των 65 ετών αυξήθηκε στο 86% το 2025, από 81% το 2019. Αντίθετα, μειώνεται σταδιακά ο αριθμός των συνταξιούχων ηλικίας 51 έως 65 ετών, εξέλιξη που συνδέεται με την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και τον περιορισμό των πρόωρων εξόδων από την αγορά εργασίας. 

Παραμένει το χάσμα μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου τομέα 

Παραμένει η διαφορά στις απολαβές μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, παρά τις μικρές βελτιώσεις που επιχειρήθηκαν. Συγκεκριμένα, στον δημόσιο τομέα η κύρια σύνταξη αυξήθηκε από τα 1.162 ευρώ το 2019 στα 1.235 ευρώ το 2025, με την αύξηση να υπολογίζεται στο 6,3%.

Ο μεγάλος αδικημένος παραμένει ο ιδιωτικός τομέας, με χιλιάδες ασφαλισμένους να κινούνται κάτω από το φράγμα των 1.000 ευρώ. Έτσι, στον ιδιωτικό τομέα η κύρια σύνταξη ανέβηκε από τα 730 στα 884 εύρω. Ωστόσο, αν μπούμε στη διαδικασία της σύγκρισης με τα αντίστοιχα ποσοστά του πληθωρισμού, οι πραγματικές συντάξεις στο Δημόσιο μειώθηκαν κατά 11%, ενώ στον ιδιωτικό τομέα καταγράφεται άνοδος μόλις και μετά βίας κατά 1,3%. 

Οι μειώσεις που εξακολουθούν να ισχύουν από το 2011 

Οι συντάξεις μειώθηκαν αθροιστικά από 20% έως και πάνω από 50% για τους περισσότερους συνταξιούχους την περίοδο 2011-2018. Μέσα από διαδοχικούς νόμους, επιβλήθηκαν συνολικά πάνω από 20 περικοπές, συμπεριλαμβανομένων οριζόντιων μειώσεων, αναπροσαρμογών και καταργήσεων επιδομάτων, που οδήγησαν σε τεράστιες απώλειες εισοδήματος. 

Οι σημαντικότερες μειώσεις που διαμόρφωσαν τη συνολική εικόνα κατανέμονται ως εξής: 

Έτος 2011 (πρώτες παρεμβάσεις): Επιβλήθηκε η Ειδική Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων κλιμακωτά (από 3% έως 13%) για συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ. Παράλληλα, μειώθηκαν από 6% έως 10% οι κύριες συντάξεις των ατόμων κάτω των 60 ετών, ενώ ξεκίνησαν και οι πρώτες περικοπές στις επικουρικές. 

Έτος 2012 (βασικές μνημονιακές περικοπές): Ψηφίστηκαν οι Νόμοι 4051 και 4093, οι οποίοι επέφεραν οριζόντιες μειώσεις της τάξης του 12% στα ποσά κύριων συντάξεων που υπερέβαιναν τα 1.300 ευρώ. Ταυτόχρονα, μειώθηκαν κλιμακωτά και οι επικουρικές κατά 10%, 15% και 20%. Την ίδια περίοδο, το επίδομα ΕΚΑΣ υπέστη μεγάλους περιορισμούς, ενώ αργότερα καταργήθηκε σταδιακά. 

Έτος 2016 (νόμος Κατρούγκαλου): Επανυπολογίστηκαν οι κύριες συντάξεις και καταργήθηκε το ΕΚΑΣ για τη συντριπτική πλειοψηφία των δικαιούχων.

Σύμφωνα με μελέτες επιστημονικών φορέων (όπως το ΕΝΥΠΕΚΚ), οι Έλληνες συνταξιούχοι έχασαν σωρευτικά περίπου 160 δισεκατομμύρια ευρώ στα χρόνια των μνημονίων (2010-2025) λόγω των αλλεπάλληλων περικοπών σε κύριες και επικουρικές συντάξεις, της κατάργησης των δώρων και της εισφοράς αλληλεγγύης.

Χανιά: Μαζική η συμμετοχή των συνταξιούχων στο συλλαλητήριο 

Η Ένωση Συνταξιούχων ΙΚΑ νομού Ηρακλείου συμμετείχε στο συλλαλητήριο των συνταξιούχων στα Χανιά την περασμένη Δευτέρα, ανταποκρινόμενη στο κάλεσμα της Συντονιστικής Επιτροπής Αγώνα των συνεργαζόμενων συνταξιουχικών οργανώσεων. 

Όπως σημειώνεται, «εκατοντάδες συνταξιούχοι απ’ όλη την Κρήτη διαδήλωσαν το πρωί της Δευτέρας 29 Ιούνη στην πόλη των Χανίων. Η μαζική συγκέντρωση των συνταξιούχων πραγματοποιήθηκε μετά από κοινό κάλεσμα όλων των συνταξιουχικών οργανώσεων της Κρήτης. 

Από το βήμα της συγκέντρωσης στη Δημοτική Αγορά Χανίων, οι εκπρόσωποι των συνταξιουχικών οργανώσεων σημείωσαν ότι “ο κόμπος έχει φτάσει στο χτένι”, με την ακρίβεια να κατατρώει τις συντάξεις και να μην μπορούν πλέον να επιβιώσουν με τις συντάξεις- “ψίχουλα” που παίρνουν, ενώ παράλληλα καλούνται να πληρώνουν για τα φάρμακα και την υγειονομική τους περίθαλψη. Τόνισαν ότι δεν κάνουν πίσω από τα πάγια αιτήματα για ουσιαστικές αυξήσεις των συντάξεων και καταβολή της 13ης και 14ης σύνταξης σε όλους τους συνταξιούχους. 

Στο πλευρό των συνταξιούχων βρέθηκαν εκπρόσωποι εργατικών σωματείων και φορέων της πόλης των Χανίων, εκφράζοντας την αλληλεγγύη τους στον δίκαιο αγώνα των συνταξιούχων. Εκ μέρους της Ομοσπονδίας Συνταξιούχων ΙΚΑ, ο Παναγιώτης Πάλμος, απευθύνοντας χαιρετισμό, είπε ότι είναι συνέχεια των αγώνων όλου του προηγούμενου διαστήματος, μέσω των οποίων οι συνταξιούχοι κέρδισαν κάποιες ανάσες ανακούφισης στον καθημερινό αγώνα επιβίωσης που δίνουν».