Από το Γαλαξίδι στο Μέγαρο: Η Εστία Άγιος Νικόλαος ανεβαίνει στη σκηνή και λέει την ιστορία της
Στο Γαλαξίδι, δύο φορές την εβδομάδα, 41 άνθρωποι μαζεύονται για εντατική πρόβα. Είναι κάτοικοι της πόλης και μέλη της κοινότητας Εστία Άγιος Νικόλαος στην οποία συμβιώνουν άτομα με ή χωρίς αναπτυξιακές δυσκολίες. Κάπου στη μέση μιας πρόβας, η μουσική σταματά απότομα. Κατά λάθος, κάποιος έχει βγάλει την πρίζα. Η πρόβα συνεχίζεται.
Στις 30 Απριλίου, όλοι τους θα ανέβουν για πρώτη φορά στην Αίθουσα «Αλεξάνδρα Τριάντη» του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, για μια μουσικοχορευτική παράσταση, που διηγείται την ιστορία της κοινότητας, με αφήγηση της Λένας Παπαληγούρα. Είναι η πρώτη συμπεριληπτική παράσταση τέτοιου είδους που ανεβαίνει σε τόσο μεγάλη σκηνή.
Πέρυσι, στο πλαίσιο του 1ου Φεστιβάλ «Μαζί στη Γιορτή», η παράσταση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Γαλαξίδι. «Με το που έσβησαν τα φώτα, είχα ήδη την σκέψη ότι αυτή η παράσταση πρέπει να ανεβεί στην Αθήνα και βεβαίως, ο πρώτος μας στόχος ήταν το Μέγαρο Μουσικής», λέει η πρόεδρος της Εστίας Giovanna Καμπούρη.
Η διοίκηση του Μεγάρου συμφώνησε άμεσα και προσέφερε την υποστήριξη της. «Η υποστήριξη σύσσωμης της ομάδας του Μεγάρου, υπερβαίνει και τα πιο αισιόδοξα μου όνειρα. Δεν έχω λόγια να εκφράσω την ευγνωμοσύνη μου και αυτή όλης της ΕΣΤΙΑΣ», πρόσθεσε.
«Πήρε πολλά χρόνια για να ανοίξουν πόρτες»
Η Εστία Άγιος Νικόλαος λειτουργεί στο Γαλαξίδι από το 1993 με έναν απλό κανόνα: να συμβιώνουν όλοι μαζί, άτομα με και χωρίς αναπηρία. Τα περασμένα 33 χρόνια, εργαζόμενοι, εθελοντές και άτομα με αναπηρία σχηματίζουν μικρές ομάδες διαβίωσης, συμμετέχοντας σε όλες τις δραστηριότητες. Ο δρόμος δεν ήταν εύκολος.
Η κυρία Καμπούρη σημειώνει ότι η κοινή γνώμη αργεί να ακολουθήσει τη νομοθεσία: «Ναι μεν υπάρχει πλέον πολύ μεγαλύτερη αποδοχή των ατόμων με αναπηρία μέσα στον κοινωνικό ιστό, όμως, ιδίως τα άτομα με νοητικές και αναπτυξιακές αναπηρίες θεωρούνται ακόμα ως συμπαγής παθητική ομάδα, την οποία συμπονούμε, φροντίζουμε, και υποστηρίζουμε».
Η εικόνα ήταν παρόμοια και στο Γαλαξίδι. «Στην αρχή, όταν η κοινότητα εγκαταστάθηκε στο Γαλαξίδι, τα άτομα με αναπηρία, και οι υπεύθυνοι εργαζόμενοι, κυρίως Βορειοευρωπαίοι τότε, αντιμετωπίστηκαν με φόβο και δυσπιστία. Πήρε πολλά χρόνια προσπάθειας, ιδίως από σημαντικούς πολίτες του Γαλαξιδίου για να ανοίξουν κάποιες πόρτες. Βοήθησε πολύ που η ΕΣΤΙΑ έγινε σημαντικός τοπικός εργοδότης αλλά και καταναλωτής στην περιοχή», σημειώνει η κυρία Καμπούρη.
Μια μεγάλη σκηνή χωρίς ηθοποιούς
Στις πρόβες, η χορογράφος Αθηνά Δόγκα, που είναι δημιουργός και καλλιτεχνική επιμελήτρια της παράστασης, δεν προσπαθεί να κάνει ηθοποιούς τους συμμετέχοντες. «Προσπαθώ να τους κάνω να νιώσουν ασφαλείς. Όταν κάποιος νιώθει ασφάλεια, μπορεί να εκφραστεί. Στόχος μου είναι να βρω τη θέση του καθενός μέσα στο σύνολο και να δημιουργήσω μια κοινή αναπνοή», λέει. «Εκεί αρχίζει η πραγματική σκηνική παρουσία».
Η ίδια περιγράφει τη διαδικασία στις πρόβες. «Δεν θα ξεχάσω μια στιγμή στην πρόβα που κάποιο μέλος της Εστίας έβγαλε την πρίζα κατά λάθος με αποτέλεσμα να σταματήσει η μουσική. Η αντίδραση του, με βαθιά ενσυναίσθηση για τα συναισθήματά μου και αυτά του υπόλοιπου θιάσου με άφησε άφωνη», λέει.
Εντύπωση της προκάλεσε ένα άλλο μέλος του θιάσου, που είναι μικρό παιδί. «Η μαμά του μου έλεγε ότι πρέπει να λείψουν από δύο πρόβες, και αυτό φώναζε λέγοντας της ότι δεν θέλει για κανένα λόγο να τις χάσει. Όλοι μέσα απ’ αυτή τη διαδικασία και τον κοινό στόχο έχουν αγαπήσει τη συγκεκριμένη δουλειά, και παράλληλα έχουν αγαπηθεί μεταξύ τους πραγματικά, γεγονός που με ικανοποιεί βαθιά», λέει.
«Η αναπηρία δεν είναι καθοριστική στη δυνατότητα συμβολής»
Αυτό ακριβώς θέλει να δει το κοινό στο Μέγαρο η κυρία Καμπούρη, μια παράσταση που δείχνει όσα χτίστηκαν σε 33 χρόνια στο Γαλαξίδι. Επιδίωξή της είναι το κοινό «να εμπνευστεί από τη ζωντανή απόδειξη μπροστά στα μάτια του ότι η αναπηρία δεν είναι καθοριστική στη δυνατότητα συμβολής καθενός σε κάθε κοινωνική δράση».
«Τα παιδιά της Εστίας μας διορθώνουν και θυμούνται καλύτερα τα βήματα από μας», λέει η Μαρία Ευαγγέλου, κάτοικος Γαλαξιδίου και μέλος του θιάσου. Βλέπει τα εισιτήρια να εξαντλούνται κάθε μέρα και συγκινείται. «Αντιλαμβάνομαι ότι ο κόσμος μας έχει αλλάξει».
Από την παράσταση στη γιορτή
Η παράσταση στην Αθήνα ανοίγει το 2ο Φεστιβάλ «Μαζί στη Γιορτή», που θα συνεχιστεί τον Μάιο στη Φωκίδα. Στις 22 Μαΐου, έχει προγραμματιστεί τουρνουά καθιστού βόλεϊ με μαθητές από όλα τα δημοτικά σχολεία της Φωκίδας και παραολυμπιακούς αθλητές.
Από το Γαλαξίδι στο Μέγαρο: Η Εστία Άγιος Νικόλαος ανεβαίνει στη σκηνή και λέει την ιστορία της
Στις 23 Μαΐου, θα διεξαχθούν αγώνες δρόμου και διαγενεακό εργαστήρι τέχνης με το Μουσείο Γουλανδρή στο Γαλαξίδι. Το Φεστιβάλ ξεκίνησε πέρυσι ως τοπική γιορτή και πλέον εξαπλώνεται.
Ωστόσο η κοινότητα παραμένει σταθερή στον προσανατολισμό της. Όπως λέει η κυρία Καμπούρη, η ΕΣΤΙΑ δεν σχεδιάζει να μεγαλώσει, αλλά να γίνεται συνεχώς καλύτερη.
