Ευθανασία: Λύτρωση ή μια επικίνδυνη «κανονικοποίηση» του θανάτου;

Ένα κλίμα θανάτου απλώνεται απειλητικά πάνω από την Ευρώπη. Ευθανασία. Μας τη προβάλλουν ως λύση; Μας τη σερβίρουν ως λύτρωση, τη στιγμή που τόσοι άνθρωποι δίνουν καθημερινά μάχη με ασθένειες και παλεύουν για τη ζωή;

Τις τελευταίες ημέρες απασχολεί την επικαιρότητα ένα θέμα που προκαλεί ανατριχίλα. Πρόκειται για την υπόθεση της 25χρονης Ισπανίδας, η οποία αποφάσισε να βάλει τέλος στη ζωή της μέσω ευθανασίας, αφού είχε προηγουμένως αποπειραθεί μόνη της να αυτοκτονήσει, χωρίς να τα καταφέρει, με αποτέλεσμα να μείνει τετραπληγική.

Η 25χρονη Νοέλια είχε πέσει θύμα ομαδικού βιασμού, ένα τραύμα που, όπως φαίνεται, δεν κατάφερε ποτέ να ξεπεράσει.

Η πράξη αυτή, αλλά και η προβολή ενός τόσο σκληρού γεγονότος, γεννά εύλογα ερωτήματα. Αυτό που προκαλεί βαθύ προβληματισμό είναι ότι διαμορφώνεται ένα περιβάλλον όπου ο θάνατος παρουσιάζεται από ορισμένους ως διέξοδος, ακόμη και ως δικαίωμα που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ασθενείς οδηγούνται να σκέφτονται πως ίσως ο θάνατος αποτελεί την «καλύτερη επιλογή», ενώ ψυχικά τραυματισμένοι άνθρωποι ωθούνται να αναζητήσουν μια «τελική λύση», πιστεύοντας πως έτσι θα βρουν λύτρωση.

Την ίδια ώρα, υποβαθμίζονται εκείνοι που επιλέγουν να συνεχίσουν να ζουν, ενώ αντίθετα ενισχύεται και, σε ορισμένες περιπτώσεις, εξωραΐζεται η επιθυμία του θανάτου. Και όλα αυτά παρουσιάζονται ως πράξη ανθρωπιάς, «ντυμένη» με τον μανδύα του οίκτου.

Σήμερα, μια 25χρονη γυναίκα βρίσκεται στον τάφο, ενώ όσοι συνέβαλαν –άμεσα ή έμμεσα– σε αυτό το μαρτύριο παραμένουν εν ζωή. Κάποτε η κοινωνία τιμωρούσε τους θύτες· σήμερα μοιάζει να καταδικάζει τα ίδια τα θύματα. Κι εμείς, συχνά, στεκόμαστε απαθείς. Αδιαφορούμε! Δεν αντιδρούμε. Δεν μιλάμε. Τι είναι αυτό που μας φοβίζει;

Δεν μπορεί να συλλάβει ο νους πώς μπορεί να νομιμοποιείται μια τέτοια πράξη. Επειδή γίνεται με τη συγκατάθεση εκείνου που οδηγείται στον θάνατο; Και αν αυτός ο άνθρωπος είναι ψυχικά καταρρακωμένος; Αν βιώνει βαθιά κατάθλιψη; Αντί να του απλώσουμε χείρα βοηθείας, αντί να προσπαθήσουμε να απαλύνουμε τον πόνο του και να τον στηρίξουμε, του προσφέρουμε ως «λύση» τον θάνατο;

Γιατί δεν της είπε κανείς ότι η ζωή είναι δώρο;

Σύμφωνα με το Ευαγγέλιο, η ζωή αποτελεί ιερό δώρο που ανήκει στον Θεό και όχι στον άνθρωπο. Ο άνθρωπος δεν είναι «κύριος» της ζωής του, αλλά διαχειριστής της. «Οὐκ ἐστὲ ἑαυτῶν… ἠγοράσθητε γὰρ τιμῆς» (Α΄ Κορινθίους 6:19-20).

Αυτό σημαίνει ότι η ζωή έχει αξία, ανεξάρτητα από τον πόνο ή τις δυσκολίες.

Δεν της είπε κανείς ότι μέσα από τον πόνο μπορεί να γεννηθεί η ελπίδα; Το Ευαγγέλιο δεν αρνείται τον πόνο· τον μεταμορφώνει. Ο Χριστός δεν προτείνει φυγή από τη δοκιμασία, αλλά πορεία μέσα από αυτήν, με πίστη και ελπίδα. «Ἐν τῷ κόσμῳ θλῖψιν ἕξετε· ἀλλὰ θαρσεῖτε» (Ιωάννης 16:33).

Η απόγνωση δεν είναι η τελική αλήθεια. Η ελπίδα είναι.

Η απόγνωση στην οποία βυθίστηκε αυτή η ψυχή δεν αποτελεί δρόμο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Ιούδας (Ματθαίος 27:5), που οδηγήθηκε στην αυτοκτονία μετά την προδοσία. Η Εκκλησία δεν στέκεται μόνο στην πράξη, αλλά στο γεγονός ότι οδηγήθηκε εκεί μέσα από την απόγνωση, χωρίς ελπίδα και μετάνοια.

Αντίθετα, ο Πέτρος – που επίσης έπεσε – σώζεται, γιατί μετανοεί και επιστρέφει.

Το μήνυμα της Αγίας Γραφής είναι σαφές: δεν είναι η πτώση που καταστρέφει τον άνθρωπο, αλλά η απώλεια της ελπίδας.

Ο άνθρωπος είναι ιερός. Το σώμα και η ύπαρξή του έχουν αξία. «Ναὸς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἐστε» (Α΄ Κορινθίους 6:19). Η ζωή δεν είναι βάρος που απορρίπτεται, αλλά δώρο που προστατεύεται.

Η απάντηση βρίσκεται στην αγάπη. «Ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν» (Ματθαίος 22:39). Και αυτό περιλαμβάνει και τον ίδιο μας τον εαυτό.

Η αυτοκαταστροφή δεν είναι πράξη ελευθερίας, είναι κραυγή πόνου.

Η Εκκλησία δεν απαντά με καταδίκη, αλλά με συμπόνια, φροντίδα και προσευχή. Υπενθυμίζει ότι ο Θεός είναι ελεήμων και γνωρίζει τα βάθη της ανθρώπινης ψυχής.

Το Ευαγγέλιο δεν λέει απλώς «απαγορεύεται». Λέει κάτι βαθύτερο: ότι η ζωή έχει νόημα, ακόμη και μέσα στον πόνο. Ότι η απόγνωση δεν είναι η αλήθεια. Ότι η ελπίδα και η αγάπη είναι η απάντηση.

Ας γίνουν οδηγός μας εκείνοι που πόνεσαν, αλλά δεν λύγισαν. Εκείνοι που μετέτρεψαν τον πόνο τους σε δρόμο ζωής.